น้ำมันกัญชาหมอเดชา ตำรับเดชา กัญชาทางการแพทย์ในประเทศไทย
สารบัญ: น้ำมันกัญชาหมอเดชา ตำรับเดชา กัญชาทางการแพทย์ในประเทศไทย
น้ำมันกัญชาตำรับเดชา หรือน้ำมันกัญชาหมอเดชา พลิกโฉมกัญชาทางการแพทย์ของไทย
ความหมายของน้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา
น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา หรือน้ำมันกัญชาตำรับเดชา หรือที่รู้จักในชื่อ DTAM GANJA OIL (DEJA FORMULA) เป็นตำรับยาแผนไทยที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการจากกระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทย ผลิตภัณฑ์นี้คิดค้นขึ้นโดยอาจารย์เดชา ศิริภัทร ผู้ก่อตั้งมูลนิธิข้าวขวัญ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการรณรงค์เรื่องกัญชาเพื่อการแพทย์มาอย่างยาวนาน องค์ประกอบหลักของตำรับคือสารสกัดจากกัญชาในน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น ซึ่งมีคุณสมบัติในการช่วยให้นอนหลับ บรรเทาอาการปวดเรื้อรัง และอาการสั่นจากโรคพาร์กินสัน รวมถึงการบรรเทาอาการในผู้ป่วยระยะประคับประคอง อย่างไรก็ตาม รายงานนี้ได้ทำการวิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนของข้อมูลปริมาณสารออกฤทธิ์ THC ที่พบในแหล่งข้อมูลต่างๆ ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญด้านความปลอดภัยและการรักษาพยาบาล
สถานะทางกฎหมายกำหนดให้ตำรับนี้เป็นยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์แผนปัจจุบัน แพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ที่ผ่านการอบรมเท่านั้น และต้องเข้าถึงผ่านคลินิกหรือโรงพยาบาลที่ได้รับอนุญาตอย่างถูกกฎหมาย การจำหน่ายผลิตภัณฑ์นี้ทางออนไลน์ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค เนื่องจากผลิตภัณฑ์ที่พบอาจไม่มีคุณภาพหรือความปลอดภัยตามมาตรฐาน การใช้ตำรับนี้จึงจำเป็นต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของบุคลากรทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูงสุด
อาจารย์หมอเดชา คือใคร
อาจารย์หมอเดชา ศิริภัทร หรือที่รู้จักกันในนาม “หมอเดชา” เป็นบุคคลสำคัญที่มีบทบาทอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนและผลักดันนโยบายกัญชาทางการแพทย์ในประเทศไทยจนเกิดผลสำเร็จในที่สุด เป็นผู้ก่อตั้งและประธานมูลนิธิข้าวขวัญ ซึ่งเป็นองค์กรที่ทำงานด้านการเกษตรอินทรีย์และภูมิปัญญาชาวบ้านมาอย่างยาวนาน

ความปลอดภัยและข้อควรระวังในการใช้น้ำมันกัญชา
ถึงแม้ว่ากัญชาในทางการแพทย์ถูกนำมาใช้เพื่อการรักษาและบรรเทาอาการของโรคต่างๆ หลายโรค แต่การใช้น้ำมันกัญชายังคงต้องพิจารณาเรื่องความปลอดภัยและข้อควรระวังในการใช้นำ้มันกัญชา เพื่อประ
อาการไม่พึงประสงค์และผลข้างเคียง
การศึกษาผลการใช้ในผู้ป่วย 105 ราย พบว่าอาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อยได้แก่ อาการคอแห้ง ซึ่งเกิดขึ้นในผู้ป่วย 11 ราย และอาการท้องผูกในผู้ป่วย 2 ราย อย่างไรก็ตาม ไม่มีรายงานการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงจากการใช้ตำรับนี้ในงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
ข้อห้ามใช้และข้อควรระวัง
แนวทางการใช้ยานี้ได้ระบุถึงข้อควรระวังและข้อห้ามใช้อย่างเคร่งครัด เพื่อให้เกิดความปลอดภัยสูงสุดต่อผู้ป่วย โดยกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ควรใช้ยาตำรับนี้ ได้แก่ :
- ผู้ป่วยที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี
- สตรีมีครรภ์ หรืออยู่ในระหว่างการให้นมบุตร
- ผู้ที่มีประวัติแพ้กัญชาหรือส่วนประกอบอื่นในตำรับ
- ผู้ที่มีโรคเรื้อรังขั้นรุนแรงที่ยังไม่สามารถควบคุมอาการได้ เช่น โรคหัวใจที่ยังกำเริบ
- ผู้ที่กำลังรับประทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น Warfarin)
- ผู้ป่วยที่มีประวัติโรคจิตเภท โรคทางอารมณ์สองขั้ว หรือโรคซึมเศร้าที่มีประวัติทำร้ายตนเอง
ปฏิกิริยาระหว่างน้ำมันกัญชาและยา
ข้อมูลทางเภสัชจลนศาสตร์ระบุว่า สารออกฤทธิ์ในน้ำมันกัญชาได้แก่ THC (Tetrahydrocannabinol) และ CBD (Cannabidiol) ถูกเผาผลาญโดยกลุ่มเอนไซม์ไซโตโครม P450 (CYP) โดยเฉพาะ CYP2C9, CYP2C19 และ CYP3A4 การที่สารเหล่านี้มีปฏิกิริยากับเอนไซม์ดังกล่าวทำให้ต้องระมัดระวังเมื่อใช้ร่วมกับยาแผนปัจจุบันอื่น ๆ ที่ถูกเผาผลาญด้วยเอนไซม์เดียวกัน
- การใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ CYP (เช่น ยา fluoxetine) อาจส่งผลให้ระดับของ THC และ CBD ในเลือดสูงขึ้น จนอาจเกิดอาการข้างเคียงได้
- ในทางกลับกัน การใช้ร่วมกับยาที่มีฤทธิ์เหนี่ยวนำเอนไซม์ CYP (เช่น ยา rifampicin หรือ carbamazepine) อาจทำให้ระดับของ THC และ CBD ในเลือดลดลง ส่งผลให้ประสิทธิภาพของยาลดลง
- นอกจากนี้ สาร THC และ CBD ยังมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ CYP2C9 และ CYP3A4 ซึ่งอาจส่งผลให้ระดับยาอื่น ๆ ที่ผู้ป่วยใช้อยู่สูงขึ้นได้ ตัวอย่างที่สำคัญคือ ยา warfarin ซึ่งเป็นยาต้านการแข็งตัวของเลือด หากถูกยับยั้งการเผาผลาญ อาจทำให้ระดับยาในเลือดสูงขึ้นจนค่า INR (International Normalized Ratio) เพิ่มขึ้น และนำไปสู่ความเสี่ยงของการตกเลือดที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
การทำความเข้าใจกลไกทางเภสัชวิทยานี้เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ เนื่องจากแสดงให้เห็นว่าแม้จะเป็นตำรับยาพื้นบ้าน แต่การใช้ก็ต้องอาศัยความรู้ทางเภสัชวิทยาในระดับเดียวกับการใช้ยาแผนปัจจุบัน การละเลยปฏิกิริยาระหว่างยาเหล่านี้อาจส่งผลร้ายแรงต่อความปลอดภัยของผู้ป่วยได้
สถานะทางกฎหมายและช่องทางการเข้าถึง
การรับรองและสถานะทางกฎหมาย
น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชาได้รับการเห็นชอบจากคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดให้โทษ และกระทรวงสาธารณสุขให้เป็นตำรับยาหมอพื้นบ้านที่ถูกต้องตามกฎหมาย อย่างไรก็ตาม สถานะของตำรับนี้แตกต่างจากน้ำมันสารสกัดกัญชาขององค์การเภสัชกรรม (อภ.) ที่ได้รับการบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพรแล้ว การรับรองนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายที่เปิดกว้างให้มีการใช้กัญชาเพื่อการแพทย์ในประเทศไทยอย่างถูกกฎหมายภายใต้การกำกับดูแลที่เข้มงวด
แนวทางการเข้าถึงที่ถูกต้องตามกฎหมาย
การเข้าถึงน้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชาต้องเป็นไปตามขั้นตอนและข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างเคร่งครัด เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยและประสิทธิภาพสูงสุด การจำหน่ายยาตำรับนี้ทำได้เฉพาะในคลินิกการแพทย์แผนไทยและโรงพยาบาลที่ได้รับอนุญาตให้จำหน่ายยาเสพติดให้โทษประเภท 5
ผู้ป่วยจะได้รับยาจากบุคลากรทางการแพทย์ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรกัญชาทางการแพทย์ที่กระทรวงสาธารณสุขรับรองเท่านั้น ซึ่งได้แก่ แพทย์แผนปัจจุบัน แพทย์แผนไทย และแพทย์แผนไทยประยุกต์ การวินิจฉัยและการสั่งใช้ยาต้องเป็นไปตามดุลยพินิจของแพทย์ โดยผู้ป่วยต้องผ่านการคัดกรองและยินยอมเข้ารับการรักษาอย่างเป็นทางการ การเข้าถึงยาที่ถูกต้องตามกฎหมายจึงไม่สามารถทำได้ด้วยการซื้อขายทั่วไป
คุณสมบัติและข้อบ่งใช้น้ำมันกัญชาทางการแพทย์
น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา มีส่วนผสมของสารสกัดจากกัญชาที่อุดมไปด้วยสาร CBD (Cannabidiol) และ สาร THC (Tetrahydrocannabinol) ในปริมาณที่สมดุล โดยมีวัตถุประสงค์ใช้กัญชาทางการแพทย์ เพื่อบรรเทาอาการในกลุ่มโรคดังต่อไปนี้:
- อาการปวดเรื้อรัง: ช่วยลดอาการปวดเรื้อรัง อาการปวดที่เกิดจากโรคมะเร็ง หรือโรคอื่น ๆ ที่รักษายาก
- อาการนอนไม่หลับ: ช่วยให้ผู้ป่วยนอนหลับได้ดีขึ้น
- อาการเบื่ออาหารและคลื่นไส้: บรรเทาผลข้างเคียงจากการทำเคมีบำบัดในผู้ป่วยมะเร็ง
ช่องทางการซื้อน้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา
น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา หรือ DTAM Ganja Oil (Deja Formula) เป็นตำรับยาที่พัฒนาโดยกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับคุณเดชา ศิริภัทร ดังนั้นจึงไม่สามารถซื้อจากร้านค้าทั่วไปหรือทางออนไลน์ได้โดยตรง
หากต้องการใช้น้ำมันกัญชาตำรับนี้ คุณจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาที่ คลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนไทย หรือ คลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ในโรงพยาบาลของรัฐที่มีการอนุญาตให้ใช้กัญชาทางการแพทย์
โดยทั่วไป ขั้นตอนการเข้ารับบริการจะประกอบด้วย:
- การตรวจวินิจฉัย: แพทย์จะทำการตรวจร่างกายและวินิจฉัยอาการของคุณ
- การให้คำปรึกษา: แพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับความเหมาะสมในการใช้กัญชา
- การจ่ายยา: เมื่อแพทย์พิจารณาแล้วว่าการใช้กัญชาเหมาะสมกับอาการของคุณ แพทย์จะสั่งจ่ายยาให้คุณ
ทั้งนี้ น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชาถูกผลิตขึ้นเพื่อใช้ในทางการแพทย์เท่านั้น และการใช้จะต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิดเพื่อความปลอดภัย
วิธีใช้น้ำมันกัญชา หมอเดชา
ใช้น้ำมันกัญชาอย่างเคร่งครัดตามคำแนะนำของแพทย์: ปริมาณและวิธีใช้ที่ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญที่สุด โดยทั่วไป แพทย์มักจะแนะนำดังนี้
- หยดใต้ลิ้น: เป็นวิธีการใช้ที่นิยมที่สุด
- เริ่มจากปริมาณน้อยๆ: ในช่วงเริ่มต้น แพทย์จะแนะนำให้เริ่มจากปริมาณที่ต่ำที่สุด เช่น 1-2 หยด ก่อนนอน แล้วจึงค่อยๆ ปรับเพิ่มขึ้นตามการตอบสนองของร่างกายและอาการ
- สังเกตอาการ: ควรจดบันทึกอาการที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวัน เพื่อให้แพทย์สามารถปรับขนาดยาให้เหมาะสมในครั้งต่อไป
ข้อควรระวังในการใช้น้ำมันกัญชา
- หลีกเลี่ยงการซื้อน้ำมันกัญชาจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ: หากพบการขายจากบุคคลที่ไม่ใช่บุคลากรทางการแพทย์ที่ได้รับอนุญาต หรือร้านขายน้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชาตามช่องทางออนไลน์ เช่น ร้านค้าออนไลน์ หรือโซเชียลมีเดีย ควรหลีกเลี่ยง เนื่องจากอาจเป็นผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน ไม่ปลอดภัย หรือผิดกฎหมาย
- คำนึงถึงความปลอดภัยเป็นอันดับแรก: การใช้น้ำมันกัญชาควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ และอยู่ในการควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิดจากแพทย์ หรือขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านกัญชาทางการแพทย์ หรือ บัดเทนเดอร์ ไม่ควรใช้ที่ไม่มีคำแนะนำจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงได้ เช่น มึนศีรษะ ง่วงซึม หรือปฏิกิริยากับยาชนิดอื่นที่คุณใช้อยู่
- แจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาที่คุณใช้อยู่: หากคุณกำลังใช้ยาอื่น ๆ อยู่ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบทุกครั้ง เพราะสารในกัญชาอาจทำปฏิกิริยากับยาบางชนิดได้
- ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด: การใช้ในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ได้ เช่น มึนงง ง่วงซึม หรือปากแห้ง
References Information and Images:
- dmh.go.th – เห็นชอบ 2 ตำรับยากัญชาหมอพื้นบ้าน “น้ำมันเดชา-จอด … – กรมสุขภาพจิต
- datacenter.dcce.go.th – มูลนิธิข้าวขวัญ KHAO KWAN FOUNDATION (KKF) – DCCE Data Center
- trueplookpanya.com – เดชา ศิริภัทร ลูกศิษย์ของข้าว ครูของชาวนา
- bangkokpattayahospital.com – นพ. เดชา คินธร – Bangkok Hospital Pattaya
- gj.mahidol.ac.th – นพ. เดชาธร รัศมีกุลธนา – ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก
- he02.tci-thaijo.org – ประสิทธิผลของน้ำมันกัญชาสูตร อ.เดชา ต่อคุณภา – ThaiJO
- thaicam.dtam.moph.go.th – แนวทางการใช้น้ามันกัญชา (สูตรหมอเดชา) ที่ผลิต
- canceralliance.co.th – ทำความรู้จัก..น้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) – โรงพยาบาลเฉพาะทางมะเร็ง …
- canceralliance.co.th – www.canceralliance.co.th
- backoffice.udpho.org – การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยที่ใช้น้ำมันกัญชาตำรับหมอเดชา คลินิกกัญชาทางการแพทย์จังหวัดอุดรธานี
- nkhospital.moph.go.th – การศึกษาแนวทางและประสิทธิผลของการใช้สารสกัดน้ำมันกัญชา (หมอเดชา) ในผู้ป่วยระยะประคับประคอง โซนเหนือ จังหวัดหนองคาย
- he01.tci-thaijo.org – ประสิทธิผลของน้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) ในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง
- cmu.ac.th – ข่าวสาร : รู้จัก กัญชาเพื่อการแพทย์ เทรนด์ที่ได้รับความสนใจทั่วโลก – มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- hfocus.org – ข่าวดี! น้ำมันสารสกัดกัญชาทางการแพทย์ อภ. บรรจุเป็นรายการยาจากสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติฯแล้ว | Hfocus.org
- thecoverage.info – เพิ่ม ‘น้ำมันสารสกัดกัญชา’ ของ อภ. เข้าใน ‘บัญชียาหลักด้านสมุนไพร’ เบิกจ่ายด้วยระบบหลักประกันฯ ได้
- uckkpho.com – โครงการติดตามการใช้นามันกัญชา (ตารับหมอเดชา) ในการบริการทางการแพทย์ – UC@KKPHO –
- uckkpho.com – แนวทางการเบิกจ่าย การใช้น้ำมันกัญชาและสารสก – UC@KKPHO –
- Image for this article: Unsplash website (unsplash.com)
- Image for this article: สยามรัฐ